Nieuw wetsvoorstel bevordert loontransparantie en gelijke beloning

Op 10 mei 2023 is de Europese Richtlijn 2023/970 aangenomen. Deze richtlijn verplicht lidstaten uiterlijk per 7 juni 2026 maatregelen te nemen die zorgen voor gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijk of gelijkwaardig werk. Het Nederlandse wetsvoorstel tot implementatie ligt nu voor en heeft verstrekkende gevolgen voor werkgevers. Als deze wet wordt aangenomen is het dichten van de loonkloof tussen mannen en vrouwen niet langer vrijblijvend, maar een wettelijke verantwoordelijkheid.

Wat gaat er veranderen voor werkgevers?

Het wetsvoorstel verplicht álle werkgevers, ongeacht de grootte van de organisatie, om transparant te zijn over hoe beloning tot stand komt. Denk hierbij aan:
• Hanteren van beloningsstructuren: Met deze beloningsstructuren moet kunnen worden beoordeeld of werknemers zich ten aanzien van de waarde van de arbeid in een vergelijkbare situatie bevinden.
• Looninformatie vóór indiensttreding: Werkgevers moeten sollicitanten tijdig informeren over het aanvangssalaris of de bandbreedte daarvan, inclusief relevante cao-bepalingen.
• Verbod op vragen naar salarisgeschiedenis: Dit moet voorkomen dat eerder laag beloond werk doorwerkt in een nieuwe functie.
• Genderneutrale werving en beloningsstructuren: Vacatures en functiebenamingen moeten genderneutraal zijn en beloningscriteria objectief, gebaseerd op factoren zoals vaardigheden en verantwoordelijkheid.

Rapportage- en evaluatieplicht voor grotere werkgevers

Voor werkgevers met 100 of meer werknemers gelden aanvullende verplichtingen:
• Loonrapportage: Uiterlijk 7 juni 2027 (of 2031 voor werkgevers met 100 - 149 werknemers) moeten zij rapporteren over loonkloofgegevens, uitgesplitst naar basisloon en extra’s zoals bonussen.
• Loonevaluatie: Indien uit de rapportage blijkt dat het verschil in beloning tussen mannen en vrouwen voor gelijkwaardig werk groter is dan 5%, en niet objectief verklaarbaar, dan moet binnen zes maanden een evaluatie volgen.

Rechtsbescherming voor werknemers

Werknemers krijgen:
• Recht op informatie over hun eigen loon en dat van collega’s in gelijkwaardige functies (gemiddeld en uitgesplitst naar geslacht).
• Sterkere positie in juridische procedures, onder meer via een (verdere) omkering van de bewijslast.
• Bescherming tegen benadeling, bijvoorbeeld bij het aankaarten van ongelijke beloning.

Rol ondernemingsraden

Ondernemingsraden moeten betrokken worden bij het opstellen van beloningsstructuren, het beoordelen van rapportages en het plan van aanpak bij ongerechtvaardigde loonverschillen.

Tot slot

De wet dwingt werkgevers niet alleen tot aanpassingen in beleid en processen, maar biedt ook een kans om goed werkgeverschap te onderstrepen. Voor veel werkgevers zullen de administratieve lasten hierdoor helaas wel toenemen.