WOVOF op komst: Meer bescherming voor werknemers, meer druk op werkgevers

De Wet Overgang van Onderneming in Faillissement (WOVOF) beoogt een fundamentele herziening van de werknemersbescherming bij faillissement. Onder de huidige wet (art. 7:666 BW) geldt een uitzondering op de reguliere regels van overgang van onderneming: bij een doorstart na faillissement mag de koper zelf kiezen welke werknemers hij overneemt. De WOVOF draait dit principe om. Het wetsvoorstel verplicht de doorstarter in beginsel om alle werknemers over te nemen, met behoud van arbeidsvoorwaarden. Hiermee beoogt de wetgever misbruik van faillissementen bij doorstarts tegen te gaan en de rechtspositie van werknemers te versterken.

Wetgevingstraject: van internetconsultatie naar Raad van State

De eerste internetconsultatie vond al plaats in 2019, maar werd aangehouden in afwachting van Europese jurisprudentie. De hernieuwde internetconsultatie liep van 27 mei tot 1 september 2024 en resulteerde in meerdere kritische reacties. Op 11 juli 2025 stemde de ministerraad echter in met het voorleggen van het wetsvoorstel aan de Raad van State. De parlementaire behandeling volgt zodra het advies beschikbaar is. Inwerkingtreding zal, mocht het zo ver komen, dus niet eerder dan in 2026 plaatsvinden.

De belangrijkste bepalingen van het wetsvoorstel

1. Alle werknemers gaan in beginsel mee over: De doorstarter moet alle werknemers een arbeidsovereenkomst aanbieden onder dezelfde arbeidsvoorwaarden. Uitzondering geldt in geval van objectieve, bedrijfseconomische omstandigheden binnen 26 weken na overgang.
2. Selectie bij uitzondering: twee methodes:
a. Inspiegelingsmethode: sluit aan bij het reeds bestaande afspiegelingsbeginsel.
b. Alternatieve objectieve methode: gebaseerd op een goedgekeurd ondernemingsplan. Onjuiste toepassing kan leiden tot herstel of billijke vergoeding via de kantonrechter. Bij vacatures binnen 26 weken moet de doorstarter eerst afgewezen werknemers opnieuw benaderen.
3. Kleine ondernemingen: Ondernemingen met <20 werknemers kunnen WOVOF buiten toepassing laten, mits zij transparant zijn over hun personele keuzes en selectiecriteria.
4. Concurrentiebeding: Vervalt automatisch voor werknemers aan wie geen aanbod is gedaan. Hierdoor kunnen zij makkelijker elders aan de slag.
5. Medezeggenschap: Het adviesrecht van de OR wordt versterkt. De curator moet de OR raadplegen over doorstartbesluiten. De rechter-commissaris toetst en hoort de OR voorafgaand aan goedkeuring van de overdracht.

Kritiek vanuit de praktijk

Hoewel het doel van de wet positief is, bestaat er stevige kritiek op het wetsvoorstel. Insolventiespecialisten, curatoren en werkgevers vrezen dat de wet doorstarts bemoeilijkt of vertraagt. De verplichting om alle werknemers over te nemen kan de kosten en risico’s voor kopers aanzienlijk verhogen. Dit zou juist kunnen leiden tot minder doorstarts én minder behoud van werkgelegenheid, het tegenovergestelde van wat de wet beoogt.

Ook bestaat er discussie over de uitvoerbaarheid: in korte tijd moet een curator, samen met de ondernemingsraad en rechter-commissaris toetsen of aan alle procedurele en inhoudelijke eisen is voldaan. Dit past moeilijk in het korte tijdsframe en de snelheid waarmee in de praktijk vaak moet worden geopereerd.

Wat betekent dit voor werkgevers?

Werkgevers die een doorstart overwegen, zullen indien deze wet in werking zal treden al in een vroeg stadium rekening moeten houden met personele verplichtingen. Transparantie richting werknemers, betrokkenheid van medezeggenschap en nauw overleg met curator en rechter-commissaris worden essentieel. Voor kleine ondernemingen blijft enige flexibiliteit bestaan, mits zorgvuldig gemotiveerd.
De WOVOF markeert een belangrijke koerswijziging in het arbeidsrechtelijk faillissementsrecht. Werkgevers doen er goed aan zich tijdig voor te bereiden op de gevolgen van deze regeling.